Laatste Bezoek

Dat ljkt misschien een beetje een onheilspellende titel, “laatste bezoek”, maar het enige wat ik er in deze context mee bedoel is dat het voor dit jaar waarschijnlijk het laatste wat uitgebreidere bezoek aan de bijen was. Ik zal alleen nog de “moisture quilt” op de kasten zetten, zoals ik besproken heb op de Engelse versie van dit blog. Zo zal ik dit bericht alleen op de Nederlandstalige versie plaatsen.

Ik was/ben nog wat ziek (deze verkoudheid lijkt eindeloos en heeft meer weg van een koorts loze griep, is dat een ding?) maar aangezien dit hoogst waarschijnlijk de laatste redelijk warme, regenloze dag van dit jaar zal zijn, ben ik toch maar naar de bijen gegaan. Zwetend in mijn hoodie, winterjas, kap en dikke huishoudhandschoenen (die regulieren gele zijn niet dik genoeg om een bijen steek tegen te houden merkte ik tot mijn spijt afgelopen zomer). Ik heb niet altijd zin om de enorme imkers handschoenen te dragen. Toch een beetje te warm gekleed.

De dames waren nog aan het vliegen, en ik zag nog een aantal terug komen met fel oranje pollen. Dat is niet perse een goed teken is zoals deze Amerikaanse blogger hier bespreekt. Er zijn nu waarschijnlijk geen bloemen die nog nectar geven, daar zijn natuurlijk uitzonderingen op (bv zeeaster, maar aangezien mijn bijen niet op de wadden staan hebben ze daar weinig aan). Maar met mild weer gaan de bijen wel op zoek maar pollen of nectar. Maar nectar gaan ze niet vinden maar ze zullen wel hongerig terug keren bij het volk komen en van de reserves willen eten. Het zelfde gebeurd weer op de volgende mooie milde dag. Zo laat in het jaar kan je voor de bijen beter regen en/of kil weer hebben, dan blijven de bijen thuis en gebruiken niet onnodig winter reserves.

In ieder geval, ik heb de kasten maar niet gedeeld, ik dacht dat ik ze zo wel genoeg stoorden. Beiden volken hadden in de bovenste broed kast ongeveer 7-8 ramen met gesloten honing/suiker syroop (laat ik het gewoon maar honing noemen) aan de buitenkant van de kasten zaten nog een paar ramen met nagenoeg niets. Bij Sif zat er een raam met maar weinig honing dat open was, dat ik naar het midden van de kast verplaats heb.

Afgezien van de “moisture quilt” (waar voor ik geen Nederlandse naam weet), zijn de bijen klaar voor de winter. Ik kan niets meer voor ze doen. Good luck dames!

Andrew

Winter voorbereiding

suiker siroop voerbak
Bijen op en in de suiker siroop voerbak, de hoeveelheid dode bijen in het reservoir is een beetje triest.

Ik ben de kolonies aan het voorbereiden op de winter; ik heb de hoeveelheid honing bekeken de maat van de volken geschat. Er zijn in totaal ongeveer 7 ramen aan verzegelde honing in beiden volken, misschien 14 kilo aan honing. En zowel Sif als Artemis lijken groot genoeg om beiden op twee broedkamers de winter te overleven.

De bijen hebben in totaal ongeveer 15 kilo aan honing/suiker nodig om de winter door te komen. Als ik de honing gelijk verdeel over de volken blijft ongeveer 9 kilo suiker over dat per volk bijgevoerd moet worden. Ongeveer 11 liter aan 3:2 suiker siroop per volk. Dan moet ik nog de verzegelde honing naar de buitenkant van de kasten verplaatsen, omdat verzegelde honing het langst goed blijft en het volk de ruimte aan de randen van de kast het minst zal bezetten. En dan als laatste moet ik nog de vliegopening verkleinen tegen muizen en rovende bijen/wespen.

Ik heb de 2 liter voerbakken gisteren in de kasten geplaatst en voor de eerste keer gevuld met nagenoeg 2 liter aan siroop. Ik was vergeten een foto te maken maar dat doe ik wel wanneer ik de voerbakken voor de tweede keer vul. De bijen legen de voerbakken in een kleine twee dagen. Wat een ongelofelijke snelheid is als je er over nadenkt. Twee liter moet per bij de kast in vervoerd worden en gedeponeerd worden in een cel. Een bij kan ongeveer haar eigen gewicht aan honing/siroop vervoeren oftewel 0,1 gram, dus 1 bij zou ruim 26 duizend keer (heen en weer) de reis moeten maken om de voerbak leeg te krijgen. Ik zal overmorgen gaan kijken hoe het er voor staat en waarschijnlijk voor de tweede keer de voerbak vullen.

Edit: De bijen hebben, zoals ik al dacht, de voerbakken binnen twee dagen geleegd, maar er zijn wel veel bijen bij verdronken. Dat komt denk ik omdat het tweede klepje van de voerbakken weg is waardoor de bijen de voerbakken kunnen betreden van de verkeerde kant en daar makkelijk in het siroop kunnen vallen. Ik zal een nieuw dekseltje bestellen en kijken of dat helpt. Ik heb de dode bijen maar in de voerbak laten zitten, dan kunnen de bijen die in het siroop vallen de dode bijen nog gebruiken als reddingsvlot en misschien naar veiligheid komen.

Er zijn verschillende verhalen over wat te doen tegen/met vochtigheid in de kast gedurende de winter. Eén verhaal weide uit over een bak die je op de bijenkast zet met gaas aan de onderkant en houtsnippers erop tegen vochtigheid. Een ander verhaal vertelde dat je plastic folie onder de kast deksel kan plaatsen dat dan condensatie vangt en in de vorm van druppeltjes tegen dat folie weer aanbied aan de bijen, aangezien de bijen in de winter de kast niet uit kunnen om op zoek te gaan naar vochtigheid. Ik denk dat het heel afhankelijk is van klimaat en ik weet niet wat de juist keus is in Nederland. Ik ga denk ik geen van beiden opties volgen en gewoon de normale dekplaat op de kast laten. Vorig jaar was er wel schimmel groei op de ramen na de winter maar ik las weer ergens anders dat dat normaal en te verwachten is. Moraal van het verhaal….ik weet het ook niet.

Als al deze voorbereidingen klaar zijn is er voor mij niets meer te doen tot aan de winter zonnewende, in de buurt van kerst, wanneer ik de bijen weer met oxaalzuur zal moeten behandelen zodat ze gezond, met een minimale mijten last, het nieuwe seizoen kunnen beginnen.

Ik vraag me altijd af wat het kassa meisje denkt wanneer ik in de supermarkt aan kom met 18 kilo suiker en niets anders…

groet, Andrew

Edit: Ik heb de bijen net hun derde portie suiker siroop gegeven (6 liter, nog twee porties te gaan). Ook heb ik het tweede klepje op de voerbak gezet, die ik gisteren binnen kreeg (5 euro van de verzend kosten terug gekregen omdat de winkel het blijkbaar ook wel een beetje belachelijk vonden, 6,5 voor twee stukjes plastic die door de brievenbus kunnen, link). Nu kunnen de bijen niet meer direct bij het suikerwater reservoir en hoop ik dat er minder verdrinken.
Ik kwam een mede bijenhouder tegen op de bijen stal en die vertelde dat hij gewoon een 8 liter afwas teiltje gebruikt waarin hij stro stopt. Met dat stro had ik vorig jaar ook al gehoord maar aangezien ik toen geen stro had en dus hooi gebruikte, wat ontzettend ging schimmelen, heb ik die optie niet weer verkozen. Maar blijkbaar was dat te wijten aan het hooi wist de mede bijenhouder me te vertellen, en doet stro dat niet. Dus dan misschien toch maar stro kopen speciaal voor dit gebruik.

AVB angst

Amerikaans vuilbroed
AVB, plaatje van Wikipedia

Amerikaans vuilbroed is geconstateerd in twee kolonies nabij Groningen, de geïnfecteerde kasten zijn geruimd en er is een bijen vervoersverbod 3 km rond de infectie haarden. Wat meer dan een week geleden werd de eerste infectie gevonden nabij Zuidlaren en gisteren is er een tweede infectie bijgekomen in Hoogezand. Ik heb gelezen dat bij een uitbraak op een bijenstand de gehele stand geruimd moet worden, of dat in dit geval ook is gebeurd kon ik niet duidelijk vinden. Maar als dat inderdaad het geval is zou ik misschien een van mijn kolonies moeten verplaatsen om de kansen een beetje te spreiden.

Ik heb nooit veel aandacht besteed aan gekke koeien ziekte of varkens griep maar nu is het toch iets minder ver van mijn bed show. Nu heb ik iets te verliezen, net nu het wat beter leek te gaan.

Amerikaans vuilbroed is  een ziekte veroorzaakt door de sporenvormende bacterie Paenibacillus larvae  die jaren lang als sporen aanwezig kan zijn in een kolonie om vervolgens actief te worden. Wat dit kan initiëren heb ik niet kunnen vinden, zwakte van de kolonie door varroa misschien zoals met DWV? De sporen infecteren volwassen bijen niet maar het jonge broed des te meer. Jonge larven van een dag of jonger zijn gevoelig voor de sporen en worden geïnfecteerd via het eten dat ze gevoerd wordt. De gevoeligheid voor de sporen wordt logaritmisch minder met de leeftijd van de larven.

Wanneer je een zwakke kolonie vind met maar weinig open broed kan dit een indicatie zijn voor AVB. Het gesloten broed heeft scheurtjes of gaatjes in de dekseltjes. De “lucifer proef” (zoals te zien in het plaatje linksboven) geeft meestal aan redelijk sluitende diagnose, maar er zijn ook commerciële tests verkrijgbaar die een sluitende diagnose geven.

In Nederland is er een meldingsplicht wanneer je een kolonie vind die je verdenkt van het hebben van AVB (al moet ik eerlijk zeggen dat ik niet weet wie de daarvan op de hoogte hoort te stellen, maar aangezien het ministerie van economische zaken het vervoersverbod heeft ingesteld neem ik aan dat je het daar zal moeten melden).

Ik hoop maar op een goede afloop,

Andrew

(Engelse versie: link )

Edit (03/09/14): Ik ben bij de bijen geweest en alles was goed, geen reden om AVB te verdenken. Wel zag ik bij Artemis een DWV bij rondlopen, wat zou duiden op Varroa. Maar ik ben met de anti Varroa behandeling begonnen tegen de tijd dat deze bij een larve was dus zegt dat niet zoveel over de Varroa druk op dit moment. Bij Sif, waar plek was voor een onderplank, waren wel Varroa te zijn maar niet belachelijk veel. Ik zag wel een oude koninginnen cell op een raam dus misschien is er een stille moerwisseling geweest. Ik ben ook niet met de vereiste regelmaat bij de bijen geweest dus dat kan ik gemist hebben.
Als er nieuwe AVB ontwikkelingen zijn zal ik dat hier vermelden.

Edit 2 (07/09/14): Een nieuwe uitbraak is ontdekt, deze keer in Exloo (50 km van Groningen in vergelijking tot Hoogezand 16 km). Zelfde geld voor deze uitbraak als bij de andere twee , 30 dagen vervoersverbod op bijen in een 3 km grote cirkel om Exloo.

Edit 3 (19/09/14): Een derde uitbraak is geconstateerd, deze keer bij Stadskanaal ongeveer even er van mijn bijen als de laatste, iets van 50 kilometer. Nog steeds niet vrij van AVB.

Varroa explosie

Door de milde winter en warme lente is de varroa populatie geëxplodeerd. De anti varroa winter behandeling, met oxaalzuur, gaat uit van een broedloos volk omdat de behandeling eenmalig is mogen er geen mijten in gesloten broed cellen zitten omdat ze dan niet geraakt worden door de behandeling.

Maar door de mildheid van de winter is er goede kans dat er wel gesloten broed was tijdens de de oxaalzuur behandeling die daardoor veel minder effectief was. Samen met de warme lente betekend dat een enorme groep aan varroa mijten.

De anti-varroa behandelingen zijn daarom, meer dan andere jaren, zeer belangrijk voor het vergroten van de kansen om de winter te overleven. Aangezien varroa één van de belangrijkste factoren is in de winter sterfte, meer dan voedsel tekort of extreme koude.

Uit een onderzoekje gepubliceerd door de nbv (link, weliswaar van een enkele imker met 25-30 volken) blijkt uit de mijtval tot zover (juni) dat de mijten populatie wel vier keer zo groot kan zijn als normaal.

Ik weet niet goed hoe het met de mijten zijn in mijn kolonies maar ik heb nog geen bijen gezien met DWV wat ik eerder wel heb gezien bij een ander volk met veel varroa. Ik ga morgen de mijtval controleren van de kast dat die mogelijkheid heeft (Sif), als het weer dat toelaat. De andere kast heeft jammer genoeg daar geen mogelijkheid voor.

Snel meer,
Andrew

Volken namen

The Diana of Versailles
Diane de Versailles Leochares
Licensed under Public domain via Wikimedia Commons.

Zoals ik in de vorige post zei wilde ik de volken namen geven om een duidelijker onderscheid te maken tussen de volken. Ik heb er over nagedacht en ben in overleg met Lotte, omdat die wat meet thuis is in de Griekse mythologie, met twee namen gekomen. Ik heb voor mijn oude volk gekozen voor de naam Sif, de Noorse godin van de landbouw en vruchtbaarheid. Voor mijn nieuwe tweede volk wilde ik graag een oud Griekse godinnen naam hebben. Lotte stelde Artemis voor. De godin van de jacht, de maan en “heerseres over het wild”. Ik vond de namen wel representatief en in volgende posts zal ik naar de volken verwijzen met hun namen… (Engelse versie: link)

Andrew

Nieuw volk

Ik heb al een tijdje niets meer gepost, gedeeltelijk door mijn nieuwe baan en gedeeltelijk omdat hier helemaal niets aan het gebeuren is wat betreft de bijen. Ik heb een paar weken geleden een tweede broedkamer op mijn kast hoeven zetten. Ik denk niet dat ik een kunst zwerm zal hoeven maken dit jaar aangezien de langste dag al is geweest en dat is eigenlijk de aankondiging voor het einde van het honingbijen seizoen. Ik weet niet zeker of het aan deze koningin ligt maar daar neig ik wel heen. Misschien is het tijd om haar te vervangen, ook al is ze nog geen jaar oud.

Ik ben recent een andere imker tegengekomen op de bijenstal, iets dat tot zover pas twee keer eerder is gebeurd, terwijl er toch zeker nog een aantal zouden moeten zijn. Deze bijenhouder , Charles, vertelde me dat hij 5 bijenvolken had en dat dat voor hem eigenlijk een beetje te veel werd. Het was voor hem meer werk dan waar hij rekening mee had gehouden. Hij wilde wel van een volk af om zijn werklast wat te verlichten.  En aangezien het andere volk die ik hoopten te kunnen overnemen op niets uitloopte. Ben ik maar al te blij om een volk over te menen.

Zo gezegd zo gedaan,  ik heb een volk van Charles overgekocht en heb nu twee volken. Charles had even daarvoor een kunstzwerm van het volk genomen en was op een leggende koningin te wachten voor hij het volk verkocht. Nou Charles en ik hebben bij overdracht het volk bekeken en de moer is volop aan het leggen. In de enkele broedkamer telde we 7 ramen met broed. Toevallig vonden we de moer terwijl we aan het kijken waren en ik vond haar enorm, zeker in vergelijking met de moer in mijn eerste volk. Ik zal proberen om een foto te maken van de nieuwe moer als ik haar weer zie. Ik zal er maar snel een tweede broedkamer op zetten anders gaan ze zich wat benauwd voelen en krijg ik misschien nog een nazwerm.

Ik denk dat ik maar moet proberen om mijn eerste koningin te vervangen voor een koningin gekweekt uit broed van mijn nieuwe volk. En ik moet de volken maar een naam gaan geven om ze uit elkaar te houden. De vorige keer werkte het ook een beetje verwarrend om het over eerste en tweede volk te hebben. Dat is dan maar de volgende taak. (Engelse versie: link)

Andrew

Vervangen van ramen beïnvloed de gezondheid van het volk

Bijen@wur organiseerde een symposium afgelopen maand in Wageningen waar ik niet geweest ben maar ik ontving wel een mailtje met een soort samenvatting. Hierin werd het praatje van bijen onderzoeker Dennis van Engelsdorp (Amerikaan) vermeld. Hij presenteerde data uit een enquête onder imkers in America waaruit bleek dat het jaarlijks vervangen van te groot percentage van je ramen slecht was voor de gezondheid van de bijen. Vaak is het idee achter het vervangen van ramen was dat er zich pesticiden en pathogenen ophopen in/op het was, ook dat het er gewoon lelijk uitziet donkere ramen. Maar uit de gegevens blijkt dat imkers die 50% of meer van hun ramen vervangen een grote winter sterfte zien bij hun volken.

Het is onzeker wat de causale factor hierin is en de enquête was niet uitgebreid genoeg om dat soort inzichten te geven. De onderzoekers adviseren jaarlijks niet meer dan ongeveer 20% van je ramen te vervangen. Ik had begrepen dat het jaarlijks vervangen van een derde van je ramen de geadviseerde hoeveelheid was maar naar aanleiding van deze informatie zal ik mijn doelstelling iets naar beneden moet bijstellen. Blijkbaar is het hergebruiken van ramen van oude/overleden volken niet geadviseerd wordt aangezien dat dit ook kan leiden tot een hogere wintersterfte. Het is jammer dat de enquête niet uitgebreid genoeg was om ook andere factoren te vermelde zoals de reden, wanneer bekend, dat de volken waarvan de oude ramen afkomstig waren zijn overleden. Bij overlijden door ziekte is het duidelijk wat een mogelijke oorzaak van de verhoogde wintersterfte van ontvangende volken kan zijn.

Zo veel is onduidelijk maar het was geen onderzoek maar enquête. Wat wel duidelijk is is dat je jaarlijks niet teveel van je ramen moet vervangen. Zie de bijgevoegde video voor meer informatie, in de beschrijving van de video zijn ook meer links te vinden.

Ik zal ga nu ook niet de ramen van mijn overleden volk hergebruiken ook al was ik dat eigenlijk wel van plan. Ik heb laatst all het was uit de ramen gesneden. Dat was wel een trieste bezigheid. Ik zal het was smelten en misschien gebruiken voor kaarsen ofzo…

Lege ramen
Raat uit raam snijden
Dode bijen

Nieuw volk

Ik kan misschien aan een nieuw volk komen, van een imker die zijn hoeveelheid volken wil verkleinen. Ik ken de details rond het mogelijk volk nog niet noch of ik daadwerkelijk kans heb om het volk te krijgen (kopen?). Ik zou graag het komende seizoen verder gaan met twee volken, dat geeft de mogelijkheid om te delen wat betreft broed en voorraden en misschien moer(dop)en.  Ik hoop er morgen (13 maart) achter te komen hoe goed mijn laatste volk het nog doet. De temperatuur staat de 18 graden (64 Fahrenheit) te overstijgen

Er is een stemmetje in mijn hoofd dat zich afvraag of het wel een goed idee is om mij nog een volk te overhandigen, wie weet laat ik deze ook sterven. Ik ga dat stemmetje negeren en als de kans zich voor doet om aan nog een volk te komen zal ik die met beiden handen aangrijpen. Ergens in de toekomst hoop ik ongeveer 5 volken te hebben. Dat levert nog een te overziene hoeveelheid werk en het bied meer zekerheid als het aankomt op overleving van een goed aantal volken over de winter. De kans dat je na een winter er opeens achter komt dat je imker af bent is dan een stuk kleiner. Ik stel me voor dat imkeren met een stuk of wat volken minder stressvol is. Als je één of twee volken hebt en je verliest een volk zijn of al je volken of de helft van je volken dood. Als er een volk dood gaat wanneer je vijf volken hebt is dat spijtig maar geen ramp.

queen
Genomen met mijn oude telefoon in een hand mijn telefoon (in imker handschoenen) en in mijn andere het raam…

Edit: Ik ben vandaag (19 maart) bij de bijenstal geweest . Prachtig weer, warm en zonnig maar wel met veel wind. Ik ging vooral om eieren en broed te vinden. Ik ben alle ramen bij langs gegaan deze keer en heb eieren larven en gesloten broed (BIAS) gevonden. De hoeveelheid broed viel me weliswaar een beetje tegen, ik denk alles bij elkaar aan ongeveer één kant van een raam aan broed. Waarschijnlijk komt de tegenvallende hoeveelheid broed doordat het volk niet enorm groot is en daardoor niet in staat is een grote hoeveelheid broed te ondersteunen, de hoeveelheid huisbijen is niet zo groot.Er was naar mijn mening nog voldoende honing/suiker siroop en pollen in de ramen. 

Ik vond ook de moer (foto). Dit is de eerste keer dat ik haar zie aangezien ze tegen het einde van het afgelopen seizoen pas is “gemaakt” en ik nooit naar haar op zoek ben geweest. Ik vond haar een beetje klein in vergelijking met de moeren die ik gewent ben van de cursus en haar moeder om het zo maar te zeggen maar misschien is dat gewoon mijn onervarenheid. Misschien wordt ze in de loop van het seizoen nog wat groter wanneer haar reproductiviteit wat meer op gang komt… De toekomst zal het leren.

Toch een overleden volk

Image Image

Ik ben dit blog een beetje aan het verwaarlozen geweest (laatste update 27 februari) ten voorden van mijn Engelstalige bijen blog. Daardoor heb ik een aantal berichten wel op het Engelstalige blog geplaatst die ik niet hier heb vermeld. Dus nu, verlaat de Nederlandse versie van deze Engelse blog post:

Blijkbaar was ik te snel met juichen dat mijn beiden volken de winter hadden overleeft. Mijn tweede, kleinste volk  heeft het dus niet overleeft. Blijkbaar waren er te weinig bijen om de laatste koude nachten in aan het einde van februari en begin maart te overleven. Daarnaast waren meest buiten gelegen ramen gevuld met schimmel (eerste plaatje). Mijn ouders kwamen er vandaag (5 maart dus) achter. Zei maakten ook de foto’s (vandaar de bedroevende kwaliteit :-). Wanneer ik dit jaar een kunst zwerm maak zorg ik ervoor dat ik deze niet bij mijn ouders plaats maar in mijn plaatselijke bijenstal (als ik nog een plekje kan vinden). Niets ten nadele van mijn ouders maar de daar plaatselijke groene woestijn is duidelijk niet bevorderlijk voor een bijen volk. Indertijd wist ik ook niet, had ik niet geleerd, dat je een aflegger ook naast het originele volk kan plaatsen wanneer je de juiste voorzorgsmaatregelen trof. Daarna was de tuin van mijn ouders de meest voor de hand liggende plek ver genoeg van de bijen stal.

Kijkend naar de bovenkant van de ramen (2e plaatje) ziet het er niet fris uit maar nadat ik dit (en dit) blog artikel las begrijp ik dat schimmel in een kast na de winter niet zo vreemd is. Dit volk had de originele moer uit 2010 die ik dit jaar van plan was te vervangen maar heel het volk verliezen was niet onderdeel van het plan. Ik moet het maar zien als een leermoment, het is duidelijk dat ik de volken had moeten samenvoegen aan het einde van de zomer. Maar het was een ingecalculeerd risico. Wanneer ik de volken had samengevoegd had ik daar ook één volk aan overgehouden. Nu bevind ik me in de zelfde positie, alleen dan met een iets minder sterk volk dan ik had gehad had ik ze samengevoegd. Het is wel triest om een volk te verliezen. Had ik de twee volken samenvoegt dan had ik nog het gevoel gehad dat ik op een bepaalde manier het tweede volk gered had. Ik heb gegokt en verloren…

Nu is de tijd dat ik me keuzes moet onderzoeken, had ik iets anders kunnen doen waardoor het volk wel had overleefd? Wat had ik beter kunnen doen? Het meest eenvoudige antwoord daarop is dat ik het volk niet in de groene woestijn had moeten laten staan. De reistijd naar de kast was ook een probleem. Het naastgelegen dorp was blijkbaar te ver weg en/of de plaatselijke tuinen hadden te weinig te bieden voor de bijen.

Eindigend met een positief geluid, de plaatjes hier onder geven een mooi beeld dat de lente duidelijke is begonnen (5 maart). Krokussen staan volop in de stad en de bijen maken daar dankbaar gebruik van.

IMG_20140305_143811 20140305_123206

Ze hebben de winter overleeft!

crocus
krokus, een eerste bron van stuifmeel.

(vertaling van het Engelse artikel op mijn Engelstalige tegenhanger van dit blog)

Ik ben vandaag (25/2/2014) bij mijn beiden bijen kasten wezen kijken omdat het zulk zacht weer is en geloof het of niet maar beiden kolonies hebben de winter overleeft! In deze post vertelde ik nog over mijn twijfel of ik eigenlijk de twee koloniën had moeten samen voegen om er zeker van te zijn dat ze de winter zouden redden. Zolang de rest van de winter en begin van de lente even zacht zullen zijn als de winter de afgelopen maand of twee  is geweest dan komt het wel goed. Ik had wel verwacht dat mijn hoofdvolk de winter zou overleven maar ik was veel minder zeker over mijn tweede volk. Toegegeven mijn tweede volk is momenteel maar een zielig zooitje, ze leken heel blij met het suiker water dat ik ze aanbood. Ik zal proberen een foto te maken van de eenvoudige manier waarop ik ze het suikerwater aanbied; gewoon een omgekeerde jampot met 1 op 1 suiker water en kleine gaatjes in de deksel. De gaatjes zijn dermate klein dat de oppervlakte spanning en de onderdruk boven het suiker water groot genoeg is dat het water niet uit de jam pot lekt, dat is in ieder geval het idee. Ik ben er niet helemaal zeker over wat de beste manier is om de bijen extra voeding aan te bieden, met suiker water of misschien met suikerdeeg…

Deze winter is tot zo ver extreem zacht geweest. Vorig jaar weet ik nog duidelijk dat het weer in het voorjaar ongeveer twee weken achter liep op de norm, nu lijkt het erop alsof het weer twee weken vooruit loopt op de zaken. Deze winter lijkt in de boeken te gaan als het drie of twee na warmste winter ooit (voor meteorologen eindigt de winter op 28 februari). Had het niet zo zacht geweest dan weet ik redelijk zeker dat mijn tweede kolonie de winter niet had overleeft.

Ik heb de indruk dat er nog maar tussen de vijfhonderd en duizend bijen in die kast zitten, en die bezetten maar een straatje. Ik kan er niet op wachten dat het weer een klein beetje warmer wordt (14 plus graden) dan kan ik goed gaan opruimen in de kasten want het is wel een zooitje in beiden kasten. Mijn kast met mijn tweede volk zit vol met schimmel en dode bijen. Van mijn primaire volk had ik een raam gelicht, ver van de bijen tussen de ramen, om te kijken wat en of er nog iets aan voorraden in zou zitten. Het was een raam net naast buitenste raam. De buitenkant van het raam zat onder de schimmel. Dus of de honing/suiker water was nog niet op van een juiste concentratie toen het koude weer aanbrak of dit is gewoon iets dat kan gebeuren bij ramen dicht bij de buitenkant van de kast.

Mold frame
Je kunt het niet heel goed zien maar wanneer je op de foto klikt is het redelijk te zien dat er witte en groen plekjes op het raat zitten (jammer genoeg had ik niet de gelegenheid om het raam zelf te fotograferen)

Ik wilde de bijen niet verder storen dus heb ik de controle daar maar bij gelaten. Er gingen al vlieg bijen er op uit op zoek naar voedsel, evenals bijen van de andere kasten op de bijen stand. Ik heb niet lang gewacht om te zien of er ook bijen terug kwamen met pollen aangezien de krokus en de sneeuwklok al in bloei staan maar ik neem aan dat dat stuifmeel de belangrijkste reden zal zijn om er op uit te gaan. Even na de kortste dag begint de moer alweer met het leggen van eitjes waarna de larven met bijenbrood (een mix van pollen en nectar) gevoerd zullen moeten woorden. Pollen is eigenlijk de enige bron van eiwitten voor bijen en vooral bedoeld voor de groei van larven.

Iets geheel anders dat de bijen kunnen doen bij dit weer maar eigenlijk al bij weer kouder dan dit (vanaf ongeveer 8 graden) is de reinigingsvlucht. De werker bijen ontlasten zich niet binnen de kast en slaan dus hun ontlasting op in hun darmstelsel. Gedurende de hele koude periode slaan de werksters het op. Bij wat milder weer zal de kolonie “en mass” op een reinigingsvlucht gaan. Stel je eens voor hoe het is om gedurende een maand of twee niet te kunnen schijten. Omdat de moer alleen koninginnen gelei eet, dat veel minder onverteerbare onderdelen, heeft de moer hier veel minder moeite mee. Maar ook bij goed weer komt de moer niet de kast uit lopen om zich te ontlasten en dus zal ze zich gewoon in de kast ontlasten waarna dit wordt opgeruimd door de werkster bijen. Natuurlijk hoeft adel zich niet verder bezig te houden met ontlasting.

Andrew

PS, tijdens het onderzoeken van bijenbrood vond ik de volgende twee artikelen over de  mogelijk invloed van bijen brood op osteoporose en de mogelijke invloed van bijen brood op pollen allergie beiden in het Engels, doe ermee wat je wilt.