Categorie archief: ongerelateerd

Ergeren aan Maya de bij

Maya de bij
Maya de bij

Niet echt binnen het onderwerp van deze blog, maar ook niet ontzettend ver daarbuiten. Aangezien er de afgelopen maanden niets te melden viel mag een “off topic” intermezzo er best even tussen.

Mijn dochter van drie is helemaal gek van Maya de bij, de oude en de moderne versie. Zonder het echt te willen krijg ik toch behoorlijk wat mee van de afleveringen en kan ik het niet laten om me te ergeren aan hoe ver ze naast de werkelijkheid zitten.

Ik zal even een korte lijst samenstellen van dingen die ik me kan herinneren, er zijn er vast meer maar deze weet ik zo uit mijn hoofd:

  • Bijen komen niet als kleinere onvolwassen bijtjes uit het raat maar worden volwassen geboren en hoeven niet opgevoed te worden. Het duurt weliswaar ongeveer 3 weken voordat bijen er op uit gaan om nectar en pollen te verzamelen (vliegbijen). Voor die tijd spenderen ze in de kolonie op het raat. Ze maken cellen en andere bijen schoon, ze verzorgen het broed en de koningin en ze accepteren nectar van vliegbijen die terug komen na het foerageren (huisbijen). Drie weken nadat ze de leeftijd hebben bereikt dat ze erop uit mogen gaan ze dood, aangezien alle werksters, buiten de winter bijen, ongeveer maar 6 weken leven. Ze spenderen dus de helft van hun leven in de kolonie.
  • Mannetjes bijen zijn niet en nooit wachters, dat is één van de taken van de vliegbijen. Mannetjes bijen zijn de nietsnutten van het volk, ze worden gevoerd en schoongemaakt door de huisbijen wanneer ze in het volk zijn, verder voeren ze in het volk niets uit. Om de zoveel tijd gaan ze er vandoor om zich te verzamelen in “wolkjes” mannetjes bijen om jonge koninginnen te bevruchten. Verder doen letterlijk  niets, ze zijn bij ieder volk welkom en worden overal gevoerd. Aan het einde van de zomer, aangezien ze dan niet meer nodig zijn, gaan de mannetjes allemaal dood. Ze worden niet meer gevoerd en worden het volk uit gepest.
  • Bijen “helpen” geen andere insecten.
  • Honing wordt niet in een soort meer opgeslagen maar in cellen in het raat, vaak in een bepaald patroon, zo kan er nog een deel van het water uit de honing verdampen.
  • Bijen hebben geen kruiken bij zich waarin ze nectar vervoeren. Ze slaan het op in een speciale maag, wel genoemd de honingmaag. Bij thuiskomst geven ze het aan huisbijen die het verder verwerken.
  • Bloemen produceren geen honing, dat doen de bijen. Door het toevoegen van allerlei enzymen aan de nectar en het laten verdampen van een belangrijk deel van het vocht uit de nectar (honing < 20% water). Dat doen ze door het nectar uit hun honingmaag op hun tong aan de warme lucht in de kolonie bloot te stellen (honing is bijen kots).
  • Was komt niet uit spuitbussen maar dat produceren de bijen zelf, hiervoor hebben de bijen speciale klieren, de wasklieren. Hieruit komen “plaatjes” was die ze vervolgens bewerken met hun kaken en vervolgens verder verwerken tot raat of deksels op cellen met daarin verpoppende larven of honing met een juiste waterconcentratie.
  • Als er ergens een beer te zien is gaan de bijen er meteen vandoor en laten hun nest achter. Bijen zullen een beer niet herkennen tijdens het foerageren naar bloemen. Bijen blijven bij hun nest/korf en verdedigen die tot de dood, iets wat ik en alle imkers wel eens persoonlijk ervaren hebben. Zelfs bij de meest dociele volken.
  • Het fladderen met de vleugels in de korf/kast/nest helpt niet wanneer het te warm is in de kast, daar word het juist warmer van. Bijen gebruiken water om de kast/korf/nest af te koelen. Bijen trillen met hun vlieg spieren in de winter of in koudere perioden om het volk op temperatuur te houden, hierbij bewegen ze hun vleugels niet.
  • In een aflevering dreigt Maya een vlieg te steken voor iets heel onbenulligs, wat in werkelijkheid de dood voor die vlieg  zou betekenen (nee niet voor Maya, bij het steken van insecten verliezen bijen niet hun angel), de doodstraf is een toch wat heftige “straf”…

Dit is waar ik nu even op kan komen, het was minder kort dan ik eerst dacht dat het zou zijn en er zijn vast wel meer punten te noemen als ik hard nadenk. Oké Maya is bedoeld voor kinderen, maar ik ben imker en bioloog en het lukt me niet om naïef naar een aflevering te kijken (“beroeps”deformatie?). Zo geef je kinderen veel misinformatie over bijen, alsof het rondvliegende ANWB hulpjes zijn. Op YouTube zijn er filmpjes te vinden met het thema; “scientifically accurate”… iets, meestal over kinder-georiënteerde tekenfilms. Ik stel me voor hoe een “scientifically accurate” Maya de bij eruit zou zien, dat die tekenfilmpjes waarschijnlijk niet echt geschikt zouden zijn voor kinderen van de leeftijd van mijn dochter. Dus ik moet beter mijn best doen om me in te leven in de fantasie van mijn dochter hierover, maar zou het echt te veel gevraagd zijn om iets dichter bij de waarheid te zitten?

Oké, ik moest dit even toevoegen…sorry

Groet, Andrew

Advertenties

Oxaalzuur uit BD Rabarber

rabarberDit heeft verder weinig met inkeren te maken maar ik kwam het tegen en is natuurlijk wel aan imkeren gerelateerd en ik kon het niet laten om er op te reageren (alhoewel weinig mensen dit zullen lezen).

Op de website rabdebij.nl stelt mevrouw Laura van OS, iemand die ik verder niet ken, een alternatief voor voor de oxaalzuur behandeling tegen de varroa mijt. “Wat dan?” hoor ik je vragen, nou… een oxaalzuur behandeling! Het verschil van Laura zit hem in hoe het oxaalzuur wordt verkregen. Het oxaalzuur van Laura komt uit rabarber. Oxaalzuur net als mierenzuur is een stof die in de natuur voor komt en wordt ook altijd in honing gevonden onafhankelijk van eventuele oxaalzuur behandelingen door imkers. Waarschijnlijk afkomstig van de planten waar de bijen hun nectar halen.

Nou is de site van mevrouw van OS moeilijk te lezen, mede doordat er om verschillende redenen nagenoeg nergens iets te lezen valt.  Ten eerste (1) omdat er sowieso nergens een pagina met uitleg te vinden is. Er zijn alleen plaatjes met begeleidende tekst. Deze tekst is geformatteerd in een kleur die nauwelijks is te onderscheiden van de achtergrond (2) en in een formaat waar je een vergrootglas voor nodig hebt (3). En met als klap op de vuurpijl (4) is de site geschreven in een Engels dat direct afkomstig lijkt van een door google translate naar het Engels vertaald Nederlandse tekst .

Als iemand die zich enkele jaren heeft verdiept in het ontwerpen van websites en ook verschillende websites heeft ontworpen en gemaakt, en dit zo nu en dan nog doe weet ik dat je tekst van kleur genoeg moet afwijken van de achtergrond om hem leesbaar te maken. Dit doe je omdat er niet van uit moet worden gegaan dat alle gebruikers van je site even goed kunnen zien. Ook al is er niets mis met mijn ogen, heb ik geen idee wat voor concentratie haar oxaalzuur heeft of wat voor effect haar oxaalzuur heeft ten opzichte van chemisch verkregen oxaalzuur. Ik heb ook niet kunnen achterhalen hoe het is toegepast. Dit vereist waarschijnlijk een terdege minutieus onderzoek van de website, dat ik daar nog geen geduld voor heb gehad. De fouten met de website zijn vooral beginners fouten. Geen informatie pagina geen duidelijke tekstuele begeleiding, nagenoeg onleesbare tekst. En de Engels tekst dat aanzet tot tandenknarsen kan ook wel wat redactionele input gebruiken.

Nou zou ik als tweetalig opgevoede bioloog met website ervaring die toevallig ook imker is (zij het beginnend imker) een ideale combinatie van eigenschappen bezitten die mij geschikt maken deze site een update te geven. Afgezien van het feit dat ik geen heil zie in biologisch dynamische landbouw. Ik heb geen probleem met biologische landbouw maar dat dynamische element is gebaseerd op geen enkel principe dat ook maar een beetje onderbouwd is met bewijs. Voor de duidelijkheid; persoonlijke ervaring is geen bewijs. Er is geen bewijs dat de stand van de maan invloed heeft op de groei van gewassen en er is ook weinig reden om dat aan te nemen. Zolang dat bewijs er niet is, en ik heb er weinig reden om aan te nemen dat dat gaat veranderen, kan en zal ik het dynamische onderdeel van BD als mythe beschouwen.

Misschien is het telen van mieren en dan oogsten van het mierenzuur de volgende stap voor mevrouw van Os in haar queeste om het imker vak meer BD te maken. Het lijkt me echter beter wanneer mevrouw van Os wat meer aandacht schenkt aan de problemen met haar rabarber website.

Groet, Andrew

Edit:
Ik heb iets meer informatie kunnen vinden, natuurlijk niet op de rabarber oxaalzuur site maar op de eigen pagina van mw van Os (lauravanos.nl). Veel info is het niet maar de volgende zinnen vielen me op “Hoewel bijen er uitwendig geen beschadigingen aan over houden, lopen ze er wel inwendige beschadigingen mee op…. Het hoge gehalte organisch oxaalzuur in Victoria komt qua zuurtegraad overeen met het huidig gebruikte chemisch oxaalzuur.”
Natuurlijk is er geen verschil tussen organisch of chemisch oxaalzuur, oxaalzuur is oxaalzuur waar het vandaan komt veranderd niets aan het oxaalzuur. Los daarvan, als de zuurgraad van het oxaalzuur verkregen uit een BD bron gelijk is aan dat van “chemisch” verkregen oxaalzuur dan zou ik niet weten waarom het vriendelijker voor de bijen is. Oxaalzuur dat word gebruikt door imkers wordt vaak in droge vorm gekocht en dan verdunt in een suikerwater oplossing. De concentratie en dus de zuurgraad kan bepaald worden door de imker zelf, ook al zijn daarvoor vastgestelde optima. Hiernaar is door de universiteit Wageningen onderzoek gedaan en de voorschriften zijn afkomstig van die zelfde universiteit (link naar PDF afkomstig van Wageningen universiteit).
Bij het besproeien, in de zomer, maar ook bij het bedruppelen van de bijen, in de winter, wordt een concentratie gebruikt van 3% oxaalzuur in een 1:1 (water:suiker) oplossing.

(Oxaalzuur mortaliteit onder koninginnen, alleen samenvatting van wetenschappelijk artikel)